Ngày đăng: 12:09 25/08/2017

Cầu nối văn hóa Hà Nội với thế giới

Một trong những thế mạnh đặc biệt của Hữu Ngọc là khả năng sử dụng ngoại ngữ. Ông thông thạo nhiều ngoại ngữ, đọc và dịch nhiều sách nước ngoài cũng như kết giao với nhiều bạn bè quốc tế.
Không thuộc trong nhóm những người có nhiều tác phẩm nhất về Hà Nội, nhưng nhà văn hóa Hữu Ngọc lại là người có nhiều tác phẩm về Hà Nội được viết bằng ngoại ngữ hơn cả. Những cuốn sách về Hà Nội của ông như "Phác thảo chân dung văn hóa Hà Nội", "Hà Nội của tôi"... bằng tiếng Anh, tiếng Pháp đều dày dặn, công phu, qua đó, giúp bạn bè thế giới hiểu thêm về Thủ đô Hà Nội nghìn năm văn hiến. Ở tuổi gần 100, ông vinh dự được trao "Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội".

Nhà văn hóa Hữu Ngọc tại lễ trao giải thưởng. Ảnh: HÒA NGUYỄN


Một trong những thế mạnh đặc biệt của Hữu Ngọc là khả năng sử dụng ngoại ngữ. Ông thông thạo nhiều ngoại ngữ, đọc và dịch nhiều sách nước ngoài cũng như kết giao với nhiều bạn bè quốc tế. Cho đến giờ, ông vẫn tin rằng đó là một chữ “duyên” khi ngay từ nhỏ ông đã thích tìm hiểu văn hóa nước ngoài, nhất là văn hóa Pháp. Ông mày mò tự học tiếng Pháp, rồi tiếng Anh, tiếng Đức. Đến khi trở thành giáo viên dạy lịch sử văn học và văn hóa Pháp, Hữu Ngọc lại có cơ hội nghiên cứu sâu hơn về nền văn hóa này; đồng thời, để những bài giảng trở nên phong phú, hấp dẫn, ông mở rộng tìm hiểu sâu hơn về những nền văn hóa khác - để tham chiếu. Phương pháp ấy cho ông một cái nhìn có chiều sâu về văn hóa Việt nói chung, văn hóa Hà Nội nói riêng. Với Hà Nội, tình yêu thuở ban đầu chỉ là sự cảm tính. Ông cũng không nhận ra mình gắn bó, mến yêu mảnh đất này như thế nào cho đến khi xa Hà Nội, lên chiến khu, trải qua chín năm kháng chiến. Trong những năm ở chiến khu, ông nhớ lại những hình ảnh của Hà Nội, nhớ đến những điều bình dị, từ những góc phố, những món ăn... Ông nhận ra, khi ở cạnh, thì thấy chúng rất tầm thường, nhưng khi xa rồi, mới hiểu hết giá trị.

Dù từng trải qua nhiều vị trí công tác khác nhau, nhưng xuyên suốt cuộc đời, nhà văn hóa Hữu Ngọc luôn quan tâm đến vấn đề "xuất - nhập khẩu văn hóa". Nếu không mở cửa đón văn hóa thế giới, thì sẽ không phát triển được. Nhưng nếu mở cửa ồ ạt, tính dân tộc sẽ bị giết chết. Ngược lại, cũng cần phổ biến văn hóa nước nhà đến với thế giới. Bởi vậy, ông rất tích cực viết bài cho các tờ báo của Việt Nam xuất bản bằng tiếng Anh, tiếng Pháp cũng như thường xuyên viết cho một tạp chí ở Đức. Sau rất nhiều bài viết về văn hóa Hà Nội rải rác trên các ấn phẩm trong và ngoài nước, năm 1997, tác phẩm đầu tay của ông về Hà Nội ra đời. Đó là cuốn Phác thảo chân dung văn hóa Hà Nội bằng tiếng Anh và Pháp. Đúng như tựa đề, cuốn sách đã mô tả Hà Nội như một tấm gương phản ánh lịch sử, văn hóa Việt Nam. Tiếp đó, "chân dung Hà Nội" được thể hiện qua phần giới thiệu về kinh thành, về sự hình thành các con phố, nét đẹp của văn hóa Hà Nội... Điều đáng tự hào là cuốn sách được dùng làm quà tặng các nguyên thủ quốc gia đến tham dự Hội nghị các nước có sử dụng tiếng Pháp lần thứ 7 tại Hà Nội. Dịp kỷ niệm Thăng Long - Hà Nội 1000 năm tuổi, ông xuất bản nhiều cuốn sách khác nhau về văn hóa Hà Nội. Nổi bật trong số đó là bộ sách "Hanoi, who are you?" (Hà Nội, bạn là ai?) bằng tiếng Anh để phục vụ công tác đối ngoại. Đây là bộ sách gồm 10 tập. Mỗi tập giới thiệu một nét độc đáo về địa lý, văn hóa, con người Hà Nội như: Lịch sử Hà Nội (là lịch sử Việt Nam thu nhỏ), Khu phố cổ, Khu phố Tây, Khu thành cổ, Khu ngoại ô, Ẩm thực, Tìm hiểu các nhân vật qua tên phố, Đời sống tâm linh (tín ngưỡng, tôn giáo, chùa đền, hội hè), Văn hóa nghệ thuật, giáo dục (chèo, tuồng, rối nước, đại học)... Bộ sách hơn 1.000 trang cho thấy tầm hiểu biết sâu rộng về Hà Nội của ông. Điều đặc biệt, ngay khi ra đời, các chuyên gia, nhà nghiên cứu đều có chung nhận xét: Cuốn sách không phải là "món ăn" sẵn có của Hà Nội, mà người viết đã "dọn" ra những "món" mà người nước ngoài thích thưởng thức. Điều ấy có được chính là nhờ hiểu biết của nhà văn hóa Hữu Ngọc, không chỉ về văn hóa Việt, văn hóa Hà Nội mà còn về văn hóa nước ngoài. Ngôn ngữ tiếng Anh được sử dụng trong cuốn sách còn hết sức tao nhã, lối viết dí dỏm, hấp dẫn. Trong dịp này, ông còn xuất bản cuốn Chân dung Hà Nội, thành phố Rồng 1.000 tuổi bằng song ngữ Anh - Việt. 

Gặp nhà văn hóa Hữu Ngọc, không ai không nể phục khả năng làm việc tuyệt vời của ông. Ngay cả khi ngoài 90 tuổi, lịch làm việc, tiếp khách của ông luôn kín mít. Năm 2011, khi đã 93 tuổi, ông cho ra mắt cuốn sách Hà Nội của tôi. Với lối viết nhẹ nhàng, rủ rỉ. Nhà văn Mỹ L.Bô-tơn đã nói về cuốn sách này: "Xin bạn hãy khoác tay Hữu Ngọc cùng đi thăm Hà Nội xưa và nay". Ở đây, ông đã đưa độc giả đến với "Bản giao hưởng phố phường", dạo chơi "Cảnh sắc Hà thành" rồi tìm hiểu "Văn hóa thị thành"... Riêng phần "Bạn xa mà gần", ông kể câu chuyện về những người bạn nước ngoài của ông đã từng sống, công tác ở Hà Nội. Qua mỗi vị khách quốc tế ấy, người đọc có thể thấy được tình yêu sâu đậm của những người bạn của ông dành cho Hà Nội. Ở tuổi 99, dù tự nhận rằng cái đầu "cạn dần nhiên liệu", ông vẫn hăng hái với công việc. Dự kiến, tương lai không xa, ông sẽ xuất bản một cuốn sách mới, tập hợp những bài viết đã đăng trên tạp chí của Đức trong nhiều năm qua. 

Cả cuộc đời gắn bó với Hà Nội, với những tác phẩm góp phần đưa văn hóa Hà Nội đến với thế giới. Bởi vậy, mọi người đều hy vọng Giải thưởng "Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội" được trao sẽ góp phần giúp ông có thêm động lực để lao động, để tiếp tục cống hiến trong những năm tháng cuối của cuộc đời. 

Nguồn: nhandan.com.vn
Tags
Chú ý: Mọi lời bình sẽ được kiểm duyệt trước khi đăng tải. Những lời bình chứa lời lẽ tục tĩu, khiếm nhã, liên quan tới vấn đề chính trị, tôn giáo sẽ tự động bị xoá bỏ.
h�i c?t 423 minh khai h�i c?t 423 minh khai h�i c?t 423 minh khai h�i c?t 423 minh khai h�i c?t 423 minh khai h�i c?t 423 minh khai h�i c?t 423 minh khai h�i c?t 423 minh khai h�i c?t 423 minh khai